ሆላንዳዊት ፕሮፈሶር ሚርያም ፋን ራይሰን: ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኤርትራውያን

ሕሰም ሓውኻ ወዲ ዓድኻ ካባኻ ሓሊፉ ጓና ክሓመሉን ከይደቀሰ ክሓድረሉን እንከሎ "ዘመን ግርምጥ ማይ ንዓቐብ" ዝበሃል ምስላ ኣበዋት ዝክር ይብለካ። ሎሚ ቕነ ካብ ሆላንድ ክነፍስ ዝቐነየ ክሲ ሓደ ኤርትራውን ተኸሳሲት ሆላንዳዊት  ፕሮፌሰርን ንሓያለ ሰብ ሕልና መዓንጣ ከብዶም ቀሪጽዎም ቀንዩ ነይሩ። ከመይ'ሲ ኩሉ ኣካውኑኡ ዘሕፍር ስለዝነበረ ።

ኣብ ኤርትራ ወዲ ሰብ ብዘይ ፍርዲ ንዓመታት ከምዝቕየድ ዓለም ብሙሉኣ እትፈልጦ ሓቂ ክነሱ፣ ነቶም ኣብ ፍርዲ ከይቀረቡ ዝሓቐቑ የሕዋቱ ኣብ ክንዲ ምሕታትን ብኹነታቶም ከይደቀሰ ምሕዳርን ተገልቢጡ፣ ንሓንቲ ብዛዕባ'ዞም ፍትሒ ዝተሓረሞም ዝሓመመት ጓና፣ ናብ ፍርዲ ከቕርባ ኣሎ ዝበሃል ጠበቓ ቆጺሩ ላዕልን ታሕትን ክብል ኣዝዩ ጽዩፍ ንኽብሪ ኤርትራውነት ዝትንክፍ ነውሪ ብኣቶ መሰረት ባህልቢ ቅድመ ኣቦ ወንበር መንእሰያት ህግደፍ ዝነበረ ትያትሮ ክስራሕ ተዓዚብና። ኣቶ መሰረት ግን ገንዘቡን ጠበቑኡን ነቶም ድምጺ ዝሰኣኑ ደቂ ሃገሩ እምበር ነታ ንምእንቲ መሰል ደቂ ዓዱ እትቃለስ ቅንዕቲ ሰብይቲ ከውዕሎ ኣይግባእን ነይሩ። 

መሰረት ባህልቢ

ወዮ ደኣ ልቢ ሓደ ሓደ ሰብ ብነብሱ ድፉን ኮይኑ እምበር ፣ኣቶ መሰረት ኣብ ራድዮ ቃለ መሕትት ብዛዕባ ማሕበረይ ሕማቕ ተዘሪቡ ብምባል ጥራሕ ክሳብ ክንድዚ ናብ እንዳ ዳኛ ዘብ ዘብ ዝበለስ ኣብታ ገነት ደቂ ኣዳም ዝብላ ኤርትራ ሃገሩ ንዓመታት ብዘይፍርዲ ዳኛ እንተዝቕየድስ እንታይ ኮን ምበለ? እንዲዒ'ምበር ሓንቲ ለይቲ ኣይምሓደረን ምዓበደ። ሆላንድ ግን ዓዲ ኮይናስ በሰንኪ ናይ 2 ደቓይቕ ናይ ራድዮ ቃለመሕትት ጭንቀት ስለዝገበረ ጉዳዩ ኣብ ቤት ፍርዲ ክትርእየሉ ተቐቢላቶ። ዕድለኛ ኮይኑ ረኺብዎ። እዛ ምዛ ናቱ ዕድል ግን ንደቂ ሃገርሩ ኣይተመነየሎምን። 

ኣቐድም ኣቢለ ኣቶ መሰረት ክብርታት ኤርትራ ከምዝጸየቐ ኣተምቢሀ ነይረ። እወ፣ ከመይ በሉ፣ ኣብ ሃገርንና ናይ ሰብ ገንዘብ ከም ጋር ነብስን ሓረጣን ምብላዕ ነውሪ እዩ። ዘይገንዘብካ ምምናይ'ውን ዓገብ'ዩ። ኣቶ መሰረት ግን መሰረት ብዘይብሉ ባህ ዘይብል ክሲ ዕስራን ሓሙሽተን ሽሕ ዩሮ ናይዘን ሆላንዳዊት ወይዘሮ ክበልዕ ተመንዩ። ተመንዩ ጥራሕ ዘይኮነ'ውን ተንቀሳቒሱ። ኣቶ መሰረት እቲ ኣብ ጋዜጣታት ሆላንድ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ናይ ፖለቲካ ሽግር የብሎምን ጉዳዮም ናይ ቁጠባ ጸገም እዩ ክብሎ ዝሓገየ።መን ብጸገም ገንዘብን ቁጠባን ይሳቐ ከምዘሎ በዘን ክበልዕን ዝሓሰበ ካሕሳ ተኸሺሑ'ሎ። ጉዳይ መሰረት ባህልቢ ጉዳይ ቁጠባን ብሰበብ ካሕሳ ዘይሰራሕካሉን ዘይረሃጽካሉን ገንዘብ ምኽዕባት'ዩ። እቲ ዝገርም ንማሕበር መንእሰያት ህግደፍ ማለት YPFDJ ከም ሓደ ባህላውን ስፖርታውን ምንቅስቓስ ዝገብር ማሕበር ከላልዮ ምፍታኑ እዩ። ሎሚ ግን እዚ ማሕበር'ዚ ዓይኒ ኣፍንጫን እዝንን ናይ'ቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ምልኪ ሙዃኑ ጭሩ ከይፈለጠት ፈሊጣቶ እያ።

ፍትሒ ንባዕላ ኢላ ኣብ ዓዲ ፍትሒ ቅኑዕ ምፍራዳ ኣይተርፋን'ዩ። ህግደፍ ብመንገዲ ኣቶ መሰረት ኣቢሉ ማእለያ ዘይብሉ ገንዘብ ባጀት ሰሊዑ ንተቓለስቲ ኣብራኾም ክሰብር እንተተንቀሳቐሰ ንውርደቱ እዩ። ሓቂ ብዝሒ ገንዘብን ትሪ ቀላጽምን ኣይግድሳን እዩ። ኣብ እዋና ፈንጢሳ እያ እትወጽእ። ወይዘሮ ፕሮፌሰር ሚርያም ከኣ ልሳን ህዝቢ ኤርትራ ስለዝኾነት ኣሽሓታ ብወረቐት ዩሮ ዘይኮነ ብውጹዓት ኤርትራውያን ነብሳት እዩ ዝልካዕ። ተግባር ኣቶ መሰረት ግን ንሓያሎ ኤርትውያን ኣቖጢዑን የሕፊሩን እዩ'ሞ መምሃርን ኣይግበርክካ መምሃርን ኣይኽላኣካ ስለ ዝኾነ ካብ ክብረትና ተበጊስና ህዝብና ዝኸብረሉ ስራሕ ንስራሕ። ከደምቲ መለኽቲ ውሽጣዊ ሓርነት የብሎምን ብነብሰ ምትሓት ከኣ ይሳቐዩ።

ዘካርያስ ክብርኣብ


Latest

ምስጋና ካብ ስድራቤት ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣቦይ ተስፋጊዮርጊስ ብዓታይ

ብምኽንያት ዕረፍቲ ኣዚና እነፍቅሮን እነኽብሮን ኣቦና ኣቦይ ተስፋግዮርጊስ በዓታይ፡  ብኣካል ኣብ ቤትና መጺእኩም፡ ከምኡ’ውን ብዝተፋላለየ መንገዲ ናይ...

Eritrea: ሚኒስተር ፋይናንስ ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብርሀ፡ ሎሚ ንጉሆ ሓይልታት ጸጥታ ጨውዮም ኣበይ ከምዝወሰዱዎ ከምዘይፍለጥን

ሎሚ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክቃላሕ ንሰምዖ ዘለና ትርጉም ኣልቦ ናይ ሰላም ስምምዕ፡ ክምቲ ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ናይ ሕልና እሱራት ኣብዚ ቀረባ እዋን...

ንደመር ብኣምሓርኛ፡ ንጥፋእ ማለት’ዩ ብትግረ።

Hidden Motives in Every Day Life: The Elephant In the Brain – Kevin Simler Robin Hanson 2018 ትብል...

ካልኣይ ቅሉዕ ደብዳበ ናብ ክቡር ዶክተር አብይ ኣሕመድ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ረፓብሊካዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ።

ብዕለት 5 ሰነ 2018፡ ነዚ ብኣኻን በቲ ብመንግስትኻን ናብ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ዝቐረበ ንብይን ኣልጀርስ ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት ተቐቢሉ ከፍጽም...

Eritrea: ፐሮጀክት ዓርቢ ሓርነት - ኣብዚ ሰሙን ካብ ዝበጹሑና ዜናታት:

እቲ ዕሉል ተለኣኣኪ ክፍእ ኮይኑ ኣሽሓት ሰባት ከበሳብስ ዝጸንሔ ወዲ ከበደ (ሓላፊ ቤት ምእሰርቲ ዓዲ ኣቤቶ) ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣቲዩ። እዚ ብጭካኒኡ ዝልለ ንጽሃት...

Eritrea: ምድማር'ዶ ወይስ ምፍዃስ?

ማንኪ፡ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር፡ ምሳኹም ክንድመር ንወያነ ኣጥፉኡልና። ዶ/ር ኣብይ፡ ክቡር ማንኪ፡ ጀመርቲ ስለ ዝኾና ገና ምድማር ኢና ዘለና። ንስኹም ግን ቀዲምኩም ኣብ ምፉዃስ (elimination) ኢኹም በጺሕኩም። ግዜ ሃቡና...